Szanowni Państwo,
W Internecie pojawił się komunikat Państwowej Straży Pożarnej „Gdzie się ukryć” - Mapa punktów schronienia w Polsce: https://gdziesieukryc.pl/?lat=50.10730&lng=19.94810. W związku z tą informacją PSP otrzymujemy od mieszkańców naszej Dzielnicy, szczególnie od osób mieszkających w budynkach zarządzanych i administrowanych przez Zarządców Wspólnot Mieszkaniowych i Spółdzielnie Mieszkaniowe, pytania związane z dyslokacją schronów w Mistrzejowicach.
Mieszkańcy zwrócili się do nas z konkretnymi pytaniami, które my z kolei wysłaliśmy do Wydziału Bezpieczeństwa i Zarzadzania Kryzysowego (OC) UMK:
- Czy Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego UMK, ma podpisane porozumienia lub uzgodnienia ze Wspólnotami Mieszkaniowymi, na wynajem garaży podziemnych, jako schronów, w przypadku zagrożenia wojną?
- Czy są w ogóle potrzebne takie uzgodnienia lub porozumienia z Zarządcami budynków wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, czy jest to regulowane inaczej, np. Ustawą Sejmu RP i takich wymagań nie ma?
- Mieszkańcy obawiają się i może warto nagłośnić ten problem w mediach, że w przypadku zagrożenia wojną nie będą wpuszczani przez prawowitych lokatorów do takich tymczasowych schronów, czyli najczęściej prywatnych garaży podziemnych? Jak te sprawy są regulowane prawnie?
Poprosiliśmy o pilną odpowiedź, ponieważ po opublikowaniu mapki ze schronami w Mistrzejowicach, temat stał się bardzo ważny z punku widzenia bezpieczeństwa samych zainteresowanych.
20 marca 2026 otrzymaliśmy, odpowiedź z Wydziału OC UMK, którą z uwagi na ważność poruszanych w niej kwestii, związanych z bezpieczeństwem obywateli, publikujemy w całości:
OC-02.5554.72.2026
Pan
Krzysztof Bąk
Zastępca Przewodniczącego
Rady i Zarządu Dzielnicy XV
Mistrzejowice
Dotyczy: INFORMACJI O DYSLOKACJI SCHRONÓW W MISTRZEJOWICACH.
Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta Krakowa wspólnie z Komendą Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie oraz Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w Krakowie prowadzi obecnie reinwentaryzację budowli ochronnych w tym miejsc doraźnego schronienia zlokalizowanych na terenie Miasta Krakowa. Na podstawie art. 91 ust. 3 i 4 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. 2024. poz. 1907) Urząd Miasta Krakowa wydaje zlecenia do Państwowej Straży Pożarnej oraz Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego sprawdzenia obiektu budowlanego lub jego części, który przed 1 stycznia 2025 r. pełnił funkcję budowli ochronnej. Na podstawie uzyskanych informacji będą realizowane ekspertyzy oraz prace dostosowawcze mające na celu spełnienie przez kontrolowane obiekty, wymagań przewidzianych dla budowli ochronnych. Administratorzy takich obiektów, zarządcy bądź właściciele zwracają się do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o uruchomienie środków finansowych w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 r., w celu sporządzenia ekspertyz technicznych dla obiektów zbiorowej ochrony. Dopiero wówczas zostaną wprowadzone dane do Centralnej Ewidencji Budowli Ochronnych zawierające lokalizacje miejsc przeznaczonych do ukrycia ludzi na wypadek zagrożenia. Na podstawie informacji uzyskanych z KM PSP oraz z PINB o pozytywnej weryfikacji potencjału danego obiektu, Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego UMK przesyła zawiadomienia do właścicieli, zarządców, administratorów o możliwości składania wniosków do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego o finansowanie (w pierwszej kolejności ekspertyz technicznych) w ramach zadań zleconych z Programu OLiOC (dotyczy pierwszego obszaru) dostosowawczych prac remontowo-budowlanych w istniejących budynkach, do budowli spełniających wymagania stawiane MDS-om (w takim przypadku istnieje możliwość uzyskania dotacji w wysokości 100% poniesionych kosztów).
Pomimo, że opisany proces jest złożony i długotrwały, jest jednak niezbędny, biorąc pod uwagę konieczność wykazania celowości dysponowania finansami publicznymi.
Mając powyższe na względzie informuję, że udostępniona w sieci aplikacja „Gdzie się ukryć” została opracowana przez Państwową Straż Pożarną na podstawie posiadanych przez PSP danych. Natomiast Terytorialny Organ Ochrony Ludności (Prezydent Miasta Krakowa) dopiero po pozytywnej weryfikacji wskazanej w zleconych ekspertyzach w zakresie budowli ochronnych czy MDS-ów i uznaniu ich za budowle ochronne lub stwierdzeniu możliwości zorganizowania w nich MDS przekaże takie informacje do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony prowadzonej przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, które dopiero wówczas będą mogły być wykorzystywane do podania do publicznej wiadomości. Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego UMK na chwile obecną nie ma podpisanych porozumień lub uzgodnień ze Wspólnotami Mieszkaniowymi na wynajem garaży podziemnych jako schronów. Należy zwrócić uwagę, że w istniejących obiektach mieszkalnych wielorodzinnych posiadających kondygnacje podziemne, a nie wyposażonych w budowle ochronne, w pierwszej kolejności rozpatruje się możliwości zorganizowania w nich MDS na podstawie opisanej powyżej procedury. Terytorialny Organ Ochrony Ludności uznaje obiekt budowlany za budowle ochronną wydając stosowną decyzję albo na podstawie zawartego porozumienia z właścicielem lub zarządcą nieruchomości. W przypadku obiektów budowlanych znajdujących się we władaniu Prezydenta Miasta jako Organu lub we władaniu podległych UMK Spółek, uznanie za budowle ochronne następuje w drodze zarządzenia. Uznanie za budowle ochronną może nastąpić w stosunku do obiektów spełniających wymagania lub takich, które te wymagania po wykonaniu prac dostosowawczych będą mogły spełnić. Dopiero po spełnieniu tych warunków UMK może zawierać porozumienia z zarządcami, właścicielami nieruchomości. Odrębną kwestią pozostaje zorganizowanie miejsc doraźnego schronienia w garażach podziemnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Terytorialny Organ Ochrony Ludności w przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego lub w czasie wojny w drodze nakazu poleca przystosowanie pomieszczeń zweryfikowanych wcześniej budynków (np. bloków mieszkalnych) spełniających wymagania techniczne, lub mogących spełnić te wymagania po dostosowaniu (wskazane w ekspertyzie technicznej), do pełnienia funkcji obiektów zbiorowej ochrony. Odpowiadając na ostatnie pytanie warto przytoczyć zapisy art. 90. Ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej „Właściwe organy ochrony ludności, na obszarze swojej właściwości miejscowej, planują niezbędną liczbę i pojemność obiektów zbiorowej ochrony, uwzględniając w szczególności liczbę ludności przebywającej na danym obszarze oraz przewidywane rodzaje zagrożeń”. Realizacja tego zapisu ustawy odbywa się poprzez:
- weryfikację stanu technicznego istniejących do tej pory budowli ochronnych;
- ocenę możliwości dostosowania pomieszczeń poniżej poziomu gruntu do wymagań
stawianych MDS-om;
- rekomendację projektów budowlanych nowych budynków, wobec których istnieje wymóg posiadania budowli ochronnych lub MDS;
- współpracę z właścicielami obiektów zawierających budowle ochronne;
- współpracę ze Wspólnotami Mieszkaniowymi, zarządami oraz Spółdzielniami Mieszkaniowymi, które mogą prowadzić prace dostosowawcze do obowiązujących przepisów znowelizowanego Prawa Budowlanego w zakresie OLiOC.
Zatem w interesie każdej Wspólnoty Mieszkaniowej, Administracji, właścicieli prywatnych pozostaje staranie się o pozyskanie środków finansowych z różnego rodzaju programów umożliwiających doprowadzenie istniejących budowli ochronnych lub pomieszczeń mogących spełnić wymagania stawiane MDS-om do takiego stanu technicznego, żeby można było zapewnić schronienie osobom przebywającym na danym obszarze w momencie wystąpienia zagrożenia.
W przypadku dalszych pytań bardzo proszę o kontakt z Panem Andrzejem Nowakiem, Głównym Specjalistą Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta Krakowa tel. 12 323 3193, e-mail:
Z poważaniem
Mariusz Kaczmarek
I Zastępca Dyrektora Wydziału